Wielki Kryzys widziany oczami zwykłych ludzi
24 listopada 2026 roku w Szczecinie odbędzie się kolejne seminarium z cyklu „Spotkania z Książką Biograficzną”. Gościnią Zachodniopomorskiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli będzie dr Alicja Urbanik-Kopeć, historyczka kultury i autorka książki „Mój już osiem miesięcy nie robi. Wielki kryzys lat 30. w Polsce”, wydanej w październiku 2026 roku przez Wydawnictwo Czarne.
Tematem rozmowy będzie codzienne życie mieszkańców II Rzeczypospolitej w okresie gospodarczego załamania. Zamiast dobrze znanego obrazu międzywojnia, kojarzonego z eleganckimi kawiarniami, rozwojem miast i modernizacją państwa, autorka pokazuje Polskę bezrobocia, niskich zarobków, problemów mieszkaniowych i rosnących nierówności społecznych.
O czym opowiada książka?
Krach giełdowy w Stanach Zjednoczonych w 1929 roku zapoczątkował kryzys, którego następstwa dotknęły także odrodzoną zaledwie dekadę wcześniej Polskę. W swojej książce Alicja Urbanik-Kopeć odtwarza te doświadczenia na podstawie pamiętników bezrobotnych, ówczesnej prasy i danych statystycznych.
Opisuje kolejki po zapomogi, zagrożenie eksmisjami, przeludnione mieszkania i trudności ze znalezieniem zatrudnienia. Przygląda się również działaniom podejmowanym w odpowiedzi na kryzys: dożywianiu dzieci, akcjom szczepień, rozwojowi ubezpieczeń społecznych oraz próbom ochrony praw pracowniczych.
To historia gospodarczej katastrofy opowiedziana przede wszystkim przez doświadczenia ludzi, którzy musieli mierzyć się z jej skutkami.
Alicja Urbanik-Kopeć i uczestniczki spotkania
Dr Alicja Urbanik-Kopeć jest kulturoznawczynią, anglistką i badaczką związaną z Instytutem Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk. Zajmuje się historią kultury, pracy i relacji społecznych. Napisała między innymi „Anioł w domu, mrówka w fabryce”, „Instrukcja nadużycia” oraz „Matrymonium”. Jest laureatką Nagrody Klio i finalistką Nagrody Historycznej „Polityki”.
W szczecińskiej dyskusji udział weźmie również dr Renata Nowaczewska z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Szczecińskiego. Rozmowę poprowadzi dr Katarzyna Rembacka z ZCDN.
Seminarium jest częścią cyklu organizowanego przez Zachodniopomorskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli we współpracy z Instytutem Historycznym Uniwersytetu Szczecińskiego.
Dla kogo?
Spotkanie jest adresowane do osób zainteresowanych historią społeczną Polski, literaturą faktu i dziejami dwudziestolecia międzywojennego. Może zainteresować również nauczycieli, studentów oraz czytelników poszukujących historii opowiedzianej z perspektywy codziennych doświadczeń, a nie wyłącznie wielkiej polityki.
